Antalya'da devam eden COP31 iklim müzakerelerinde, fosil yakıtlardan hızlandırılmış çıkış ve artırılmış iklim finansmanı çağrıları öne çıkarken, ülkeler arasında görüş ayrılıkları bulunuyor. Taslak kapak metninde gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkeleri 2030'a kadar net sıfır emisyona ve 2045'e kadar net negatif emisyona ulaşmada liderlik etmeye çağırıyor. Net sıfır, atmosfere salınan karbondioksit miktarının atmosferden uzaklaştırılan miktarla dengelenmesi anlamına geliyor. Gelişmiş ülkelerin birçoğu 2050 net sıfır hedefi belirlemişken, Hindistan ve Çin gibi büyük gelişmekte olan ekonomiler sırasıyla 2070 ve 2060 hedeflerini taahhüt etmiş durumda.

Gelişmekte olan ülkelerin pozisyonları ağırlıklı olarak Hindistan'ın da içinde yer aldığı Benzer Düşünen Gelişmekte Olan Ülkeler (LMDC), Arap Grubu, Afrika Grubu ve En Az Gelişmiş Ülkeler (LDC) gibi koalisyonlar tarafından temsil ediliyor. Gelişmiş ülke pozisyonları ise başta Avrupa Birliği, Birleşik Krallık ve Japonya tarafından savunuluyor. ABD, Paris Anlaşması'ndan çekilmiş durumda.

Finansman ve karbon düzenlemesi tartışmaları

Taslak metin, gelişmekte olan ülkelerin iklim finansmanına gönüllü katkıda bulunmasını öneren bir madde de içeriyor. Bu fonun, ülkelerin fosil yakıtsız bir ekonomiye uyum sağlamasına ve iklim değişikliğinden kaynaklanan kayıp ve zararların giderilmesine yardımcı olması amaçlanıyor. BM iklim çerçevesi kapsamında, tarihsel olarak daha fazla karbon salımına neden olan gelişmiş ülkelerin, daha düşük emisyonlu kalkınma yolları izleyen gelişmekte olan ülkelere finansman ve teknoloji desteği sağlaması bekleniyor.

Gelişmekte olan ülkeler ayrıca Avrupa Birliği'nin Karbon Sınırı Düzenleme Mekanizması (CBAM) gibi önlemlerin 2027 sonuna kadar kaldırılmasını talep ediyor. Mekanizma, çelik dahil belirli ithalatlara, üretim sırasında oluşan karbon emisyonlarına göre tarife uyguluyor. Gelişmekte olan ülkeler bu tür önlemlerin, genellikle daha düşük üretim maliyetlerine ancak daha yüksek emisyona sahip sanayilerini dezavantajlı duruma düşürdüğünü savunuyor.

Elektrik hedefi ve liderlik çağrıları

Taslakta yer alan bir diğer öneri, 2035 yılına kadar enerji kullanımının %35'inin elektrikten sağlanması hedefi. Bazı ülkeler, COP31 başkanlığı tarafından önerilen bu hedefe uyma zorunluluğu olmaması çağrısında bulunuyor. COP31 müzakere başkanı Chris Bowens, ilk taslağın tüm tarafların önerilerini içerecek şekilde hazırlandığını ve ülkelerin bazı unsurlarda anlaşmazlığa düşeceğini kabul ettiğini söyledi. Bowens, taslağın şeffaflığı sağlamak ve pozisyon yelpazesini yansıtmak için erken yayımlandığını belirtti.

Aktivist grup 350.org'un siyasi strateji başkanı Andreas Sieber, yeterli finansmanla desteklenen yenilenebilir enerjiye ve elektrifikasyona geçiş çağrısında bulundu. İklim müzakerelerinin inandırıcılığının fosil yakıtlardan uzaklaşma konusundaki liderliğe bağlı olduğunu ifade etti. Çevre Bakanı Bhupender Yadav ise konferanstaki ilk açıklamasında, işçilerin fosil yakıt temelli sektörlerden yenilenebilir enerji sektörlerine geçişini içeren küresel adil geçiş gündeminin diyalog ve deneyim alışverişinin ötesine geçerek ülke odaklı pratik uygulamaya dönüşmesi gerektiğini söyledi. Yadav, kimseyi geride bırakmayan kapsayıcı ve eşitlikçi bir küresel geçişe yönelik Hindistan'ın taahhüdünü yineledi.