Konut arayışındaki kişilerden mülkleri fiziksel veya dijital olarak gösterme bahanesiyle para talep edildiğine yönelik iddialar son dönemde sosyal medyada sıkça tartışılıyor. İstanbul genelinde bazı emlak işletmelerinin bu tür ödemeler talep ettiği yönündeki paylaşımlar, sektördeki uygulamaları yeniden mercek altına aldı. Konuya açıklık getiren Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Egemen Işık, hiçbir şekilde ev gösterme bedeli alınamayacağının altını çiziyor.

Taşınmaz Ticareti Yönetmeliği Ne Diyor?

Mevcut düzenlemelerin son derece net olduğunu belirten Dr. Egemen Işık, emlakçıların gayrimenkulleri ister yüz yüze ister dijital mecralarda tanıtsınlar, bu hizmet karşılığında kesinlikle ücret isteyemeyeceğini ifade ediyor. Kimi işletmelerin bu bedeli danışmanlık ya da dosya masrafı gibi farklı adlar altında istemesi de durumu yasal kılmıyor. Yapılan ödemeye başka bir isim verilmesi, söz konusu kural dışı uygulamayı meşrulaştırmıyor.

Yasal Olmayan Ücretler Nasıl Şikayet Edilir?

Pek çok vatandaş, aradığı mülkü görebilmek adına bu tür ödemeleri yapmak zorunda kalabiliyor. Uzmanlar, böyle bir durumla karşılaşılması halinde ilk adım olarak talebin reddedilmesini öneriyor. Yönetmeliğe aykırı davranan işletmelerin denetimi Ticaret Bakanlığı ve ilgili ticaret il müdürlükleri tarafından yürütülüyor. Vatandaşlar, bu tür usulsüzlükleri CİMER üzerinden yetkili makamlara bildirebiliyor ve Bakanlık bu işletmelere idari para cezası kesebiliyor.

Ödenen Paralar Geri Alınabilir mi?

Daha önce bu tarz bir ücret ödemiş olan bireyler için de hukuki yollar açık tutuluyor. Ödemenin yapıldığını kanıtlayan dekont, makbuz veya dijital yazışma gibi belgelerin muhafaza edilmesi büyük önem taşıyor. Tüketiciler, ellerindeki bu ispat vasıtalarıyla E-Devlet kapısı üzerinden Tüketici Hakem Heyetine başvuruda bulunarak haksız yere ödedikleri paranın iadesini talep etme hakkına sahip bulunuyor.

Emlakçılar Hangi Durumlarda Ücret Alabilir?

Sektördeki profesyonellerin yasal çerçevede kazanç elde etmesi ancak belirli şartlara bağlı tutuluyor. Emlak danışmanları yalnızca mülk satışına veya kiralama sözleşmesinin kurulmasına aracılık ettikleri takdirde hizmet bedeli almaya hak kazanıyor. Bu ücretlerin üst sınırları ise mevzuatla kesin bir şekilde belirlenmiş durumda.

  • Gayrimenkul satış işlemlerinde alınabilecek aracılık bedeli, satış tutarının yüzde 4 oranını geçemez.
  • Kiralama sözleşmelerinde ise en fazla bir aylık kira tutarında komisyon talep edilebilir.
  • Aksi bir sözleşme yapılmadığı sürece bu bedel taraflarca yarı yarıya paylaşılır.
  • Tarafların anlaşması halinde, örneğin sadece alıcı taraf tüm bedeli üstlenebilir.