Suriye'nin Yeniden İnşasında Küresel Rekabet

Beşar Esed'in devrilmesinin ardından yeni bir döneme giren Suriye'nin yeniden inşası, uluslararası aktörlerin stratejik rekabet alanına dönüşmüş durumdadır. Ülkenin gelecekteki enerji, ticaret ve ulaşım ağlarında söz sahibi olmak isteyen farklı ülkeler, çeşitli sektörlerde milyarlarca dolarlık yatırımlar ve ortaklıklar için girişimlerini sürdürmektedir. Açıklanan taahhütler ile sahada hayata geçirilen projeler arasında belirgin bir fark bulunurken, rekabetin boyutu sadece ekonomik kazançlarla sınırlı kalmamaktadır.

Finansal Maliyet ve Kapsamlı İhtiyaçlar

Ekim 2025'te yayımlanan Dünya Bankası değerlendirmelerine göre, 2011 ile 2024 yılları arasında Suriye'de yaşanan fiziksel hasarın toplam maliyeti 108 milyar dolara ulaşmıştır. Ülkeyi ayağa kaldırmak için gereken toplam tutarın 140 milyar ile 345 milyar dolar arasında değişebileceği öngörülmekte, en gerçekçi senaryo ise 216 milyar dolar olarak dikkati çekmektedir. Bu devasa kaynağın 82 milyar doları altyapı çalışmalarına, 75 milyar doları konutların yenilenmesine, 59 milyar doları ise konut dışı binaların inşasına ayrılmaktadır. Gereken bu bütçe, ülkenin 2024 yılındaki ekonomik büyüklüğünün yaklaşık on katına denk gelmektedir.

Körfez Ülkelerinin Stratejik Yatırımları

Suriye'nin imar faaliyetlerinde en ön planda yer alan aktörler arasında Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri bulunmaktadır. Eylül 2026 tarihli analizlere göre, bu üç Körfez ülkesi arasında belirgin bir iş bölümü göze çarpmaktadır. Suudi Arabistan havacılık, enerji ve telekomünikasyon alanlarına odaklanırken; BAE limanlar, gayrimenkul ve serbest bölgelerde faaliyet göstermektedir. Katar ise ağırlıklı olarak elektrik üretimi ve finansal sistemin yeniden yapılandırılması süreçlerinde rol üstlenmektedir. 2025 yılının ortalarından itibaren açıklanan toplam mutabakat ve yatırım anlaşmalarının hacmi 28 milyar dolara yaklaşmıştır.

Suudi Arabistan ve Katar'ın Büyük Projeleri

Suudi Arabistan yeni yönetimle siyasi yakınlığını ekonomik ortaklığa çevirerek Halep Uluslararası Havalimanı'nın geliştirilmesi ve su projeleri gibi kritik alanlara yönelmiştir. Kasım 2025'te imzalanan imtiyazlı kredilerle Halep Termik Santrali'nin rehabilitasyonu ve konut onarımları gibi altı ana proje finanse edilmeye başlanmıştır. Katar ise elektrik krizini çözmek amacıyla büyük ölçekli hamleler yapmış, Türk şirketlerinin de yer aldığı konsorsiyumlar aracılığıyla toplam 5 bin megavat kapasiteli elektrik santriallerinin inşası için nihai anlaşmalara imza atmıştır. Hama'daki Zeyzun Termik Santrali bu kapsamda çalışmaları başlatılan ilk projelerdendir.

Limandan Ulaşım Ağlarına Yeni Ortaklıklar

Körfez sermayesinin yanı sıra Türkiye ulaştırma, ticaret ve müteahhitlik alanındaki varlığını güçlendirirken, Avrupa Birliği ekonomik entegrasyon kanallarını açmayı hedeflemekte ve Çin de yeni pazar ortaklıkları aramaktadır. BAE merkezli DP World ise Akdeniz'in kilit noktalarından Tartus Limanı'nı modernize etmek ve işletmek üzere 30 yıllık bir imtiyaz anlaşması imzalayarak altyapı ve kapasite artırım çalışmalarına hız vermiştir.