Suudi Arabistan, Birleşmiş Milletler iklim bilim panelinin kritik raporlarının yayımlanma takvimine ilişkin tutumunu salı günü savundu. Antalya'da süren COP31 zirvesinde bu konudaki anlaşmazlık giderek büyürken, çok sayıda ülke söz konusu takvim tartışmasına geniş kapsamlı siyasi bir bildiride yer verilmesi için bastırıyor.

Üç ülke grubu raporların 2029'a ertelenmesini istemekle suçlanıyor

Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), küresel ısınmaya dair kesin bilimsel değerlendirmeleri sunan ve küresel politika yanıtlarına temel oluşturan raporlarını beş ila yedi yılda bir yayımlıyor. Avrupa, Afrika ve Pasifik'ten onlarca ülke, bir sonraki IPCC raporlarının 2028 iklim zirvesinde yapılacak küresel karbon azaltım hedefleri değerlendirmesinden önce yayımlanmasını talep ediyor.

Petrol zengini Suudi Arabistan'ın yanı sıra Rusya ve Hindistan'ın da aralarında bulunduğu bir grup ülke, IPCC'nin "yedinci değerlendirme raporunun" 2029'a ertelenmesi için çaba göstermekle suçlanıyor.

Riyad: İklim bilimini geciktirme amacı yok

Suudi Arabistan'ın COP31 delegasyonu, "Suudi Arabistan iklim bilimini geciktirme peşinde değildir" açıklamasında bulundu. Delegasyon, ülkenin tutumunun "IPCC değerlendirmelerinin bilimsel bütünlüğünü, bağımsızlığını ve kapsayıcılığını uygun yayım takvimleri ve yerleşik yönetişim prosedürleri aracılığıyla korumak" olduğunu belirtti.

Açıklamada, ülkenin "özellikle gelişmekte olan ülkelerden yeterli bilimsel inceleme, şeffaflık ve anlamlı katılımı mümkün kılan yayım takvimlerini" savunduğu ifade edildi. Ancak Suudi Arabistan'ın raporların hangi tarihte yayımlanmasını istediği açıkça belirtilmedi.

IPCC, çıkmazı aşamayınca son toplantısını askıya almış, konunun çözülmesi için aralık ayında yeni bir oturum düzenlenmesi kararlaştırılmıştı. Cuma günü sona erecek COP31'in en önemli tartışma başlıklarından biri haline gelen anlaşmazlık, zirvenin gündemini de şekillendiriyor.

Taslak karar metni ve itirazlar

IPCC Başkanı Jim Skea, Antalya'daki zirvede konuyla ilgili ilerleme sağlamak için çaba harcıyor. Skea geçen hafta delegelere, "başarılı bir sonuca hazırlanmak için buradaki etkinizi kullanın" çağrısı yapmıştı. COP31 müzakerelerine başkanlık eden Avustralya'nın pazartesi günü açıkladığı taslak "kapak kararı" metni, IPCC raporlarının 2028'deki COP33 küresel değerlendirmesine "zamanında" yetişmesini öngörüyor.

AB iklim elçisi Wopke Hoekstra, salı günü COP31'de yaptığı konuşmada, "İklim biliminin bütünlüğünü ve IPCC'nin mevcut en iyi bilim kaynağı olarak rolünü korumak da aynı derecede temel önemdedir" dedi. Küçük Ada Devletleri İttifakı Başkanı Ilana Seid ise raporun yayımlanmasındaki herhangi bir gecikmenin "bizim için mazur görülemez" olduğunu söyledi. Seid, "Güçlü bir siyasi baskıya ihtiyaç var. Bilimi desteklemeyen ülkelerin çoğu bu raporun son teslim tarihini uzatmaya çalışıyor" ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan açıklamasında, "COP31 IPCC yayım takvimlerini belirlemez. Bu kararlar IPCC'nin kendi yönetişim ve karar alma süreçlerine aittir" değerlendirmesine yer verdi. Almanya'nın Bonn kentindeki Birleşmiş Milletler Üniversitesi'nde kıdemli uzman olan ve 17 COP sürecinde yer almış Soenke Kreft, AFP'ye yaptığı açıklamada, "IPCC'nin BM iklim görüşmelerinde bu denli bir mücadele alanına dönüşmesi alışılmadık bir durum" dedi. Kreft, "Bu talihsiz bir durum. Böyle olmamalı. IPCC'nin en yetkili bilgi kaynağı olması bu sürecin temel dayanaklarından biri olmalı" diye konuştu.