Yatırım fonlarında eylül ayında patlak veren kriz, yüz binlerce kişinin birikimlerini etkilemenin ötesine geçerek Türkiye ekonomisinin genel güvenilirliğini, sermaye piyasalarının işleyiş mekanizmalarını ve uluslararası çevrelerin ülkeye bakışını uluslararası bir tartışma zeminine taşıdı. Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül 2026 tarihli kararıyla yedi portföy yönetim şirketine bağlı 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verildi. Bahse konu fonların bünyesinde yaklaşık 455 bin 758 tekil yatırımcı yer alırken, varlıkların ulaştığı en yüksek toplam büyüklüğün yaklaşık 20 milyar dolar seviyesinde olduğu kaydedildi.

Reuters'ın eylül ayında paylaştığı verilere göre tasfiye kapsamındaki fonlarda yaklaşık 18 milyar dolarlık varlık bulunuyordu. Sonraki değerlendirmelerle birlikte bu rakam 20 milyar dolara ulaştı. Öte yandan bu tutarın yatırımcıların kesinleşmiş toplam zararını yansıtmadığı, fonların eriştiği en yüksek varlık değerini temsil ettiği vurgulanıyor. Yaşanan krizin temelinde, bazı yatırım fonlarının Borsa İstanbul'da işlem hacmi ve fiili dolaşımdaki pay oranı düşük hisse senetlerinde aşırı büyük pozisyonlar alması yatıyor.

Borsa İstanbul'da Sert Satış Dalgası ve Değer Kaybı

Fon krizinin en somut ekonomik yansımalarından biri Borsa İstanbul bünyesinde görülen hızlı satış dalgası oldu. Bazı fonların varlıklarını nakde çevirme çabaları ve yatırımcıların para çekme talepleri, borsanın genelini olumsuz etkiledi. Ekonomim verilerine göre Borsa İstanbul'daki şirketlerin toplam piyasa değeri 15 Eylül ile 30 Ekim tarihleri arasında yaklaşık 20,03 trilyon liradan 13,63 trilyon liraya geriledi. Bu süreçte piyasa değerinde yaklaşık 6,4 trilyon liralık düşüş kaydedilirken, BIST 100 endeksinin yüzde 22,55 oranında değer yitirdiği bildirildi.

Piyasa değerindeki bu gerileme, yatırımcıların hesaplarından doğrudan o tutarda nakit çıkışı yaşandığı anlamına gelmiyor; aksine borsada işlem gören şirketlerin hisse fiyatlarındaki düşüşü simgeliyor. Buna rağmen yaşanan sert kayıplar, şirketlerin sermaye piyasalarından finansman temin etme kapasitesini ve yatırımcıların risk alma iştahını zedeleyen bir unsur olarak öne çıkıyor.

Tasfiye Süreci ve Yapılan Ödemeler

Krizin ardından yatırımcıların kayıplarının ne ölçüde telafi edileceği en önemli gündem maddesini oluşturdu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın 13 Kasım tarihinde duyurduğu bilgilere göre, olağan ve olağanüstü tasfiye süreçleri çerçevesinde 119 fonda bulunan 444 bin 893 tekil yatırımcıya toplamda yaklaşık 161 milyar lira tutarında nakdi ve ayni ödeme aktarıldı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise 15 Kasım açıklamasında, ödeme yapılan yatırımcı sayısının 444 bin 987 olduğunu ve 371 bin 21 kişinin net yatırım tutarını eksiksiz geri aldığını ifade etti.

Böylece tasfiye havuzundaki 131 fonun 119'unda ödemeler tamamlanmış oldu. Yetkililer, haksız kazanç sağladığı saptanan kişilerin ara ödeme kapsamına alınmadığını ve süreçlerin süreceğini belirtti. Bununla birlikte 161 milyar liralık ödemenin gerçekleştirilmesi, krizin doğurduğu bütün ekonomik ve hukuki meselelerin kapandığı anlamına gelmiyor; fonların nihai değerlerinin tespiti, yatırımcıların kalan alacakları ve hukuki süreçler gündemdeki yerini koruyor.