Yunanistan Çevre ve Enerji Bakanı Stavros Papastavru, Antalya'da düzenlenen 31. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) yaptığı açıklamada, Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerin eksiksiz uygulanması, sera gazı emisyonlarının azaltımının hızlandırılması ve uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Papastavru, Yunanistan'ın küresel ortalama sıcaklık artışını 1,5°C'de sınırlama hedefine bağlılığını yinelerken, Kıbrıs Rum Yönetimi'nin konferansa katılımını da memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Kıbrıs'ın katılımına vurgu

Bakan Papastavru, Yunanistan'ın COP31'e Paris Anlaşması taahhütlerine tam bağlılıkla katıldığını ve Kıbrıs'ın, organizatörlerin engelleme girişimlerine rağmen Avrupa Komisyonu'nun dayanışmasıyla konferansta yer almasını olumlu karşıladığını ifade etti. Açıklamasında, "İklim değişikliği sınır tanımıyor ve bununla mücadele kolektif bir çaba ve herkesin somut katkısını gerektiriyor" diyen Papastavru, elektrik enerjisinin yaygınlaştırılması ve yenilenebilir enerji kaynaklarının daha da geliştirilmesinin, sosyal uyum ve rekabet gücünü gözeten daha temiz ve sürdürülebilir bir enerji sistemi için kritik olduğunu kaydetti.

Papastavru, çok taraflı işbirliğinin bilim, gerçekçilik ve ortak sorumluluk temelinde sürdürülmesi ve güçlendirilmesi gerektiğini belirterek, Paris Anlaşması hedeflerinin ortak referans noktası olarak alınması ve gezegenin ile gelecek nesillerin korunması gerektiğini söyledi. Yunanistan'ın enerji dönüşümünde kaydettiği ilerlemeyi de sergilediği konferansta, ülkenin 2019'dan bu yana yerli enerji kaynaklarını çeşitlendirilmiş bir enerji karışımıyla kullanmaya öncelik verdiği aktarıldı.

Yunanistan'ın enerji dönüşümü verileri

Yunanistan'ın planlama verilerine göre, linyit kullanımı 2005'e kıyasla %90 azaldı ve elektrik enerjisinin yarısından fazlası güneş ve rüzgardan sağlanıyor. Ülke, güneş enerjisinin enerji karışımındaki payında dünyada üçüncü, rüzgar enerjisinde ise dokuzuncu sırada yer alıyor. Yenilenebilir enerji kurulu gücü 18 GW'a ulaşarak 2019'daki 6,3 GW'ın neredeyse üç katına çıktı ve ülke 2024'ten itibaren net elektrik ihracatçısı haline geldi. Ayrıca adaların anakaraya elektrik bağlantıları hızlandırılarak kirli elektrik üretimine bağımlılık ve hanelerin faturalarına yansıyan ek maliyetler azaltılıyor.

Yunanistan, deniz koruma alanındaki ilerlemesini de COP31'de gündeme getirdi. Güney Ege Ulusal Deniz Parkı I - Güney Kikladlar için Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi taslağı Danıştay'a sunulmuş, İyon Adaları için Özel Çevre Etüdü onaylanmış durumda. Böylece Natura 2000 ağının toplam alanının %77,5'i onaylı Özel Çevre Etüdleriyle kaplanmış oldu. Amorgos ve Giaros için özel koruma statüleri oluşturuldu, Ulusal Su Stratejisi tamamlandı ve yenilenebilir enerji, turizm ve sanayi için üç Ulusal Mekansal Plan yayımlandı.

COP31'de öne çıkan tartışma başlıkları

Konferansın merkezinde, Paris Anlaşması'nın uygulanması ve mevcut taahhütlerde somut ilerleme sağlanması yer alıyor. Avrupa'nın öncelikleri arasında 1,5°C hedefinin korunması, elektrikleşme ve yenilenebilir enerjinin hızlandırılması yoluyla emisyonların hızla azaltılması, 2030'a kadar ormansızlaşmanın sona erdirilmesi ve tersine çevrilmesi, döngüsel biyoekonomi ve IPCC'nin temel bilimsel kaynak olarak tanınması bulunuyor. Yeni ulusal taahhütlerin tüm ekonomiyi ve tüm sera gazlarını kapsaması, 1,5°C hedefiyle uyumlu olması ve şeffaf ile güvenilir hesaplamalara dayanması gerekiyor.

Müzakerelerdeki altı kritik başlıktan biri, tüm fosil yakıtlardan aşamalı çıkış için açık bir referans ve somut bir yol haritası içerilip içerilmeyeceği. Büyük üretici ve tüketiciler bağlayıcı ifadelere direnirken, bazı ülkeler somut adımlar talep ediyor. AB'nin son iki yılda bağlayıcı bir takvim yönündeki ilk pozisyonunu önemli ölçüde yumuşattığı ve böyle bir takvimin nihai karara girmesinin beklenmediği belirtiliyor. Elektriğin nihai tüketimdeki payının artırılması da tartışılıyor; ancak öneri, ek elektrik üretiminin yenilenebilir kaynaklardan gelmesini şart koşmuyor. Anlaşmazlık, elektrikleşmenin tek başına yeterli olup olmadığı ve temiz kaynaklarla fosil yakıtlardan çıkışın açıkça bağlanması gerekip gerekmediği üzerinde yoğunlaşıyor.

2035'e kadar yılda en az 300 milyar dolar harekete geçirilmesi ve gelişmekte olan ülkelerin kaynaklara erişiminin iyileştirilmesi de masada. AB, güçlü petrol üreticisi ülkeler ve yükselen ekonomiler dahil katkı sağlayanların genişletilmesini, daha fazla şeffaflık ve hesap verebilirlik ile kaynakların yönlendirilmesini hedefliyor.