Antalya'da düzenlenen ve sona ermek üzere olan COP31 Birleşmiş Milletler iklim zirvesinde, iklim bilimine yönelik eleştiriler ve dezenformasyonun kritik kararları geciktirme riski oluşturduğu belirtiliyor. Zirvede, ülkelerin küresel ısınmayı sınırlama ve etkilerine uyum sağlama planlarının yanı sıra iklim eyleminin ve fırtına, sel ile kuraklık gibi afetlerin yol açtığı zararların finansmanı da müzakere ediliyor. Ancak gözlemcilere göre, küresel ısınmaya ilişkin kilit bir değerlendirmenin zamanlaması konusundaki anlaşmazlık, iklim eyleminin bilimsel temellerini tehlikeye atıyor.
IPCC'nin Geleceği Tartışma Konusu
Adının açıklanmasını istemeyen bir Avrupa delegasyonu diplomatı, duruma ilişkin ciddi endişe duyduklarını ifade ederek, meselenin dünyanın önde gelen iklim bilimcileri organı olan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin (IPCC) geleceğine dayandığını söyledi. IPCC'nin altı ila yedi yılda bir yayımladığı bilimsel değerlendirmeler, 2015 Paris Anlaşması da dahil olmak üzere büyük uluslararası iklim anlaşmalarının temelini oluşturuyor. Panel, en son raporunu 2023'te yayımlamıştı.
Bir sonraki rapor üzerinde çalışmaların aslında başlamış olması gerekirken, Ekim ayındaki son genel kurul oturumu Rusya, İran, Suudi Arabistan ve Kenya'nın talebiyle askıya alındı. Almanya Çevre Bakanlığı sözcüsü, DW'ye yaptığı açıklamada, "IPCC kendisini zor bir durumda buluyor" diyerek, panelin çalışmalarına devam edebilmesi için sorunun çözümüne yardımcı olmaya hazır olduklarını ve bu amaçla çeşitli ülkelerle birçok görüşme yürüttüklerini kaydetti.
2028 Değerlendirmesi ve Bilimsel Temel
Tartışmanın merkezinde, gelecekteki BM iklim müzakerelerinin en güncel bilimsel bilgiye dayanıp dayanmayacağı sorusu yer alıyor. Bu durum özellikle, ülkelerin sera gazı emisyonlarını azaltma eylem planlarını şekillendirecek olan ve 2028'de yapılması planlanan bir sonraki "küresel durum değerlendirmesi" için büyük önem taşıyor. Avrupa Birliği, Brezilya, Birleşik Krallık, küçük ada devletleri ve iklim değişikliğinin etkileri açısından özellikle risk altındaki diğer bazı ülkeler, IPCC'nin yedinci değerlendirme raporunun 2028'de yayımlanmasını ve böylece iklim eylemine yönelik sonraki adımlara bilgi sağlamasını talep ediyor. Bir delegasyon kaynağı, "Bu bilimsel raporlar olmadan işler çok daha zorlaşıyor. Aksi takdirde kendimizle konuşuyor veya artık güncel olmayan bilgilere güveniyor oluruz" değerlendirmesinde bulundu.
Öte yandan Rusya, İran, Hindistan ve Suudi Arabistan, IPCC raporunun küresel durum değerlendirmesinin ardından 2029'a ertelenmesini istiyor. Resmi gerekçe olarak, sıkı zaman çizelgesinin araştırma kalitesine zarar vereceği ve gelişmekte olan ülkeleri temsil eden araştırmacı ve hükümetlerin katılımını engelleyebileceği gösteriliyor. Bütçe konusundaki anlaşmazlıklar da IPCC'nin çalışmalarını sekteye uğratıyor. Fonlar, aralarında daha yoksul ülkelerden gelenlerin de bulunduğu yüzlerce gönüllü bilim insanının IPCC oturumlarına katılımı için seyahat düzenlemelerinin karşılanmasında kullanılıyor. Bir başka delegasyon üyesi, kayıt dışı konuşarak, "Bütçe yoksa IPCC de yok" uyarısında bulundu.
IPCC araştırmacıları ise zaman çizelgesinin ulaşılabilir olduğunu belirtiyor. Ekim ayında, aralarında Hindistan ve Çin'in de bulunduğu 36 ülkeden 100'den fazla araştırmacının imzaladığı açık mektupta, "Kaybedecek zamanımız yok" denilerek, yedinci değerlendirme raporunu titiz, zamanında ve kapsayıcı bir şekilde sunma taahhüdü vurgulandı. Zaman çizelgesi tartışması bilimsel bulguları değiştirmese de siyasi etkilerini geciktirebilir.
Dezenformasyon ve Elektrikleşme Hedefleri
Fransa, COP31 öncesi iletişiminde, raporun yayımlanma takvimini geciktiren ülkeleri "küresel durum değerlendirmesinin hedefini düşürmek için bilimi engellemeye çalışmakla" suçladı. IPCC, geçmiş iklim konferanslarında birçok ülkeden delegelerin politika yapıcılara yönelik özet raporların ifadelerini düzenli olarak müzakere etmesiyle siyasi etki girişimlerine yabancı değil. AB İklim Komiseri Wopke Hoekstra, 17 Kasım'da COP31'de yaptığı konuşmada, "iklim biliminin bütünlüğünü ve IPCC'nin mevcut en iyi bilim kaynağı olarak rolünü korumanın temel" olduğunu söyledi. COP31'de IPCC konusunda oylama yapılmasa da, önemi ve bir sonraki raporun takviminin bu hafta sonu beklenen zirve sonuç bildirgesine dahil edilmesi mümkün görünüyor.
IPCC, dezenformasyonun küresel iklim eylemini yıllardır engellediği konusunda uyarıyor. Antalya'da bilgi ve anlatı kontrolü mücadelesi sadece IPCC ile sınırlı değil. DW, bu yılki müzakerelerin kilit hedeflerinden biri olan elektrikleşme hedeflerine ilişkin yanıltıcı ifadeler içeren bir sunumun kopyasını elde etti. Türkiye, dünyanın gezegeni ısıtan fosil yakıtlara bağımlılığını azaltmak için 2035'e kadar küresel elektrikleşmeyi yüzde 35'e çıkarmayı önermişti. Bazı devletlere önceden sızdırıldığı belirtilen ve iki ülke tarafından DW'ye doğrulanan sunumun kaynağı ise tespit edilemedi. Sunum, elektrikleşmeyi zengin ülkelerin yoksul ulusların aleyhine yürüttüğü bir ticari girişim olarak gösteriyor. Oysa Uluslararası Enerji Ajansı, gelişmekte olan ülkelerin elektrikleşme sayesinde 2035'e kadar fosil yakıt ithalatında yaklaşık 100 milyar dolar (90 milyar euro) tasarruf edebileceğini hesaplıyor.








Yorumlar 0
Saygılı, konuya ilişkin ve kişisel veri içermeyen yorumlar yayınlanır.