Antalya'da devam eden COP31 iklim zirvesinde müzakereciler, 19 Kasım 2026 Perşembe günü revize edilmiş bir taslak anlaşma metni yayımladı. Metinde fosil yakıtların kullanımının sona erdirilmesine ilişkin herhangi bir ifade bulunmuyor. Bu değişiklik, iklim eylemi konusunda daha zayıf bir tutuma işaret ediyor. Zirvenin 20 Kasım 2026 Cuma günü sona ermesi bekleniyor.
Taslak, 16 Kasım 2026 Pazartesi günü yayımlanan ilk versiyona kıyasla bazı merkezi konularda geriledi. Fosil yakıtlar, elektrifikasyon ve uyum finansmanı bu başlıklar arasında. Pazartesi metninde yer alan fosil yakıtlar ve kullanımlarının sınırlandırılmasına dair iki atıf çıkarıldı. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyumuna yönelik 120 milyar dolarlık finansman hedefi de metinden silindi. Müzakerelerde her yıl ülkeleri derinden bölen bu konu, bu kez taslakta hiç yer almadı.
Tepkiler: 'geriye gidiş' ve 'hayalet COP' uyarısı
Power Shift Africa iklim ve enerji düşünce kuruluşunun direktörü Mohamed Adow, yeni metni sert sözlerle eleştirdi. Adow, "Bu yeni metin, hafta başında yayımlanandan geriye gitmiş" dedi. "Metnin bu hali kalırsa, hayalet bir COP olur. Zirve, burada olanlara dair hiçbir şey gösteremez."
Greenpeace COP31 delegasyon başkanı Jasper Inventor ise elektrifikasyon hedefinin yeterince açık olmadığını savundu. Inventor, hedefin fosil yakıtlardan uzaklaşmayı nasıl hızlandıracağının belirsiz kaldığını belirtti. Ayrıca karbon yakalama teknolojilerine yapılan atfın, fosil yakıt endüstrisinin üretimi artırmasının önünü açtığını söyledi. Inventor, "İklim etkileri hızla kötüleşirken, fosil yakıt endüstrisinin kirliliği sürdürmesine yol açan her şey derin bir geri adım olur" ifadelerini kullandı.
Taslakta neler kaldı?
Perşembe günkü taslak, küresel ısınmanın ülkelerin korumaya çalıştığı 1,5 santigrat derece eşiğini aşabileceği kabulünü koruyor. Sera gazı emisyonlarında "derin, hızlı ve sürekli" kesintilere duyulan ihtiyaç da metinde yer alıyor. Taslak ayrıca atmosferden karbon çeken teknolojilerin yaygınlaştırılması çabalarını teşvik ediyor. Bilim insanları, sıcaklıkların tekrar düşürülmesi için bu tür teknolojilere ihtiyaç duyulacağını söylüyor.
Metinde, elektriğin dünya enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması için "küresel işbirliği" çağrısı yapılıyor. Şu anda bu oran yaklaşık yüzde 23 seviyesinde. Savunucular, hedefin fosil yakıt kullanımını azaltarak sera gazı emisyonlarını düşüreceğini belirtiyor. Önceki taslakta bu hedef daha kesin bir şekilde yer alıyordu, ancak gelişmekte olan ülkelerin önemli finansman gerektireceği yönündeki itirazlarıyla karşılaşmıştı. Türkiye'nin önerdiği "35'e 35" hedefini şimdiye kadar yalnızca yaklaşık 75 ülke destekledi.
Zorlu müzakere süreci ve bağlam
Görüşmeler, savaşlar ve artan yaşam maliyetlerinin politika yapıcıların ve kamuoyunun dikkatini iklim krizinden uzaklaştırdığı bir dönemde yapılıyor. Isı dalgaları, seller ve kuraklıklar gibi iklim etkileri giderek şiddetleniyor. Avustralya, Türkiye ile dönüşümlü başkanlık düzenlemesi kapsamında müzakerelere liderlik ediyor. Avustralya daha önce, Pazartesi günkü açılış taslağının geniş bir belge olarak tasarlandığını ve daha sonra daraltılacağını açıklamıştı.
Konferansın 20 Kasım Cuma günü sona ermesi planlanıyor. Ancak son yıllarda yaklaşık 200 katılımcı ülke arasında uzlaşı sağlama çabaları, son tarihi düzenli olarak 24 saatten fazla aştı. Küresel sıcaklık artışını sınırlama ihtiyacı katılımcılar tarafından geniş kabul görüyor. Buna karşın ülkeler bunun en iyi nasıl yapılacağı, maliyeti kimin üstleneceği ve dünyanın ne kadar hızlı hareket etmesi gerektiği konusunda anlaşamıyor. Perşembe günkü taslak, nihai metin olarak değerlendirilmiyor.








Yorumlar 0
Saygılı, konuya ilişkin ve kişisel veri içermeyen yorumlar yayınlanır.