Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası (TKYB) Genel Müdür Yardımcısı Seçil Yıldız, Türkiye özel sektörünün yeşil dönüşüm için hazırlıklı olduğunu ifade ederek önümüzdeki 10 yıl içinde toplam 100 milyar dolarlık yatırım yapılmasının planlandığını belirtti. Yıldız, bu yatırımın 80 milyar dolarlık kısmının üretim tesislerine, 20 milyar dolarlık kısmının ise iletim hatları ve şebeke kurulumuna yönelik olacağını kaydetti.

Antalya’da düzenlenen COP31 organizasyonu kapsamında Yeşil Gazete’ye konuşan Yıldız, zirvenin işleyişi, Türkiye’nin yenilenebilir enerji kapasitesi ve uyum finansmanı konularını değerlendirdi. Yıldız, zirvenin alan kompaktlığı bakımından şimdiye kadarki en iyi organizasyonlardan biri olduğunu, 100 binden fazla katılımcının geldiğini ve Küresel Güney’den yoğun ilgi gösterilmesini memnuniyetle karşıladığını söyledi.

Yenilenebilir enerjide mevcut durum ve hedefler

Yıldız, Türkiye’nin mevcut kurulu gücünde yenilenebilir enerjinin payının yüzde 60’lar düzeyinde olduğunu, 2053 hedefinin ise yüzde 70 olduğunu belirtti. Türkiye’nin dünya sıralamasında 11. sırada yer aldığını aktaran Yıldız, yenilenebilir enerji kapasitesinin 10 yılda dört katına çıktığını ifade etti. Yıldız, “Ben Türkiye’nin en iyi yaptığı işlerden birinin yenilenebilir enerji ve enerji dönüşümü olduğunu düşünüyorum” dedi.

Yıldız, yüzde 70’lik kapasite hedefinin üretimde sürekli bir yüzde 70 anlamına gelmediğini, rüzgar ve güneş gibi kaynakların değişkenliği nedeniyle üretimde dalgalanmalar yaşanabileceğini, bu sorunun batarya ve depolama tesisleriyle stabilize edilmesi gerektiğini vurguladı. Bankanın bu girişimlere yatırım desteği sağlamaya çalıştığını ekledi.

Finansman ve maliyetlerdeki düşüş

COP31 süresince Türkiye’nin 5 milyar doların üzerinde anlaşma yaptığını belirten Yıldız, bankanın hibe değil, uzun vadeli ve düşük maliyetli “imtiyazlı kredi” verdiğini söyledi. Güneş enerjisi yatırımlarında megavat başına kurulum maliyetinin 2010’lu yıllarda 3 milyon dolar iken bugün 300 bin dolara kadar gerilediğini ve yatırımların kendini 5 yılda amorti edebildiğini aktardı. Yıldız, “Bizim yaptığımız o uzun vadeli kredi yoluyla, dönüşümü kolaylaştırmak ve ticarileşmesine kapıyı açabilmek idi” diye konuştu.

Uyum yatırımlarına özel sektörün dünyanın hiçbir yerinde pek dahil olmadığını, bu alanın daha çok devletlerin sorumluluğunda olduğunu belirten Yıldız, Danimarka’da Kopenhag Belediyesi’nin kentin sular altında kalma riskine karşı yüksek duvarlar inşa etmesini ve su arıtım yatırımlarını örnek gösterdi. Özel sektörün yaptığı işin karşılığını almak istediğini, bu nedenle adaptasyon yatırımlarının çoğunlukla kamu tarafından üstlenildiğini söyledi.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve sektörel hazırlık

Türkiye özel sektörünün yeşil dönüşüme “çok hazır” olduğunu değerlendiren Yıldız, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) için yönetmelikte şimdilik 6 pilot sektör bulunduğunu hatırlattı. Türkiye ihracatının yüzde 42’sinin AB’ye yapıldığını, bu pazarın en büyük ihracat pazarı olduğunu belirten Yıldız, buraya ihracat yapan şirketlerin rekabetçi kaslarını güçlü tutabilmeleri için söz konusu yatırımları yapmaları gerektiğini ifade etti. Demir çelik ve çimento sektörlerinde dekarbonizasyona yönelik önemli gelişme sağlandığını ve bankanın destek verdiğini ekledi.

SKDM ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) gibi düzenlemelerin çerçevesinin son derece basit olduğunu söyleyen Yıldız, bazı belirsizliklerden kaynaklı endişeler duyulduğunu ancak buna gerek olmadığını, “Yeter ki istensin” ifadesiyle sözlerini tamamladı. Doğal gazın dünyanın her yerinde “geçiş faaliyeti” olarak belirlendiğini, nükleerin de çoğu yerde aynı statüde olduğunu, Avrupa’da elektrik kesintileri yaşandığında kömürün tekrar kullanıma alındığını, doğal gazın kömüre göre daha düşük karbonlu olduğunu belirtti.